|
 |
AnkNET ile Ankara çevresindeki depremler gözlem altında
Ankara Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezine destek veren Tektonik Araştırma Grubu’nun (TAG) yürütmekte olduğu “Ankara civarında Anadolu levhasının iç deformasyonunun jeolojik ve sismolojik yöntemlerle araştırılması” projesinde Ankara çevresinde biraraya gelen fayların (Kırıkkale-Erbaa fayı, Tuzgölü fayı, Eskişehir fayı ve Eldivan-Elmadağ tektonik kaması) birbirleri ile nasıl etkileşime girdiği araştırılmaktadır.
Bu amaçla Ankara çevresinde “AnkNET” adı verilen deprem izleme ağı kurulmuştur. Ankara Üniversitesi tarafından desteklenen bu projede Jeoloji ve Jeofizik Mühendisliği bölümlerinden Tektonik ve Sismoloji konusunda uzman öğretim elemanları görev yapmaktadır.
Fay zonlarında sürdürülmekte olan jeolojik gözlemlerin yanısıra “AnkNET” kapsamında yerleştirilen 6 adet geniş band depremölçerlerden elde edilecek sismolojik veriler değerlendirilerek
(a)Ankara çevresinde deprem üreten fayların türünü gösteren güvenilir odak mekanizması çözümleri,
(b)depremlerin tam olarak nerede oluştuğunu gösteren hassas dışmerkez dağılımları,
(c)Ankara çevresindeki kabuk yapısı ve bunlara bağlı olarak
(d)Ankara çevresindeki depremselliğin nedenlerini açıklayan güncel tektonik model ortaya konacaktır.
Ankara Üniversitesi, Jeoloji ve Jeofizik Mühendisliği bölümlerini birarada bulunduran başkentin tek Üniversitesi olması nedeniyle, farklı disiplinlerde biliminsanlarının ortak çalışması gereken depremsellik konusunda sahip olduğu avantajı kullanarak, topluma hizmete ve bulunduğu kentin sorunlarına sahip çıkmaya devam etmektedir.
Elde edilen bulgular bilimsel platformlarda tartışıldıktan sonra kamuoyu ile paylaşılacaktır.
KB iç Anadolu'nun ana neotektonik hatları. NAFZ: Kuzey Anadolu Fay Zonu, KEFZ: Kırıkkale-Erbaa Fay Zonu, EPCW: Eldivan-Elmadağ Tektonik Kaması
Main neotectonic elements of NW inner Anatolia. NAFZ: North Anatolian Fault Zone, KEFZ: Kırıkkale-Erbaa Fault Zone, EPCW: Eldivan-Elmadağ Pinched Crustal Wedge
Bölgeye kurulmuş olan deprem istasyonlarının konumları üçgenler ile gösterilmektedir. Sismometre ağının yerel ölçekte kapsayacağı alan ise dairesel olarak farklı renkte gösterilmiştir.
Locations of the seismometer stations, which have been established in the area, are demonstrated with triangles. The local enclosed area of the seismometer net is also demonstrated with green circle.
Kuzeybatı iç Anadolu neotektoniği yakın zamana kadar yaygın olarak Geç Miyosen sonrası gelişen “Ova rejimi” olarak (Şengör 1980, Şengör vd. 1985) veya kıtalararası yakınlaşmanın Pliyosen’e kadar devam ettiğini savunan “Ankara Orojenik fazı” kapsamında değerlendirilmiştir (Koçyiğit vd. 1995). Son dönemde ise Ankara ve Çankırı arasında kuzey-kuzeydoğu gidişe sahip batı kenarı normal faylı, doğu kenarı ise bindirmelerle sınırlı Eldivan-Elmadağ tektonik kaması tanımlanmış olup, geç Pliyosen’den Günümüze aktif olduğu belirlenmiştir. Bu tektonik kamanın Kuzey Anadolu Fay Zonu ve onun bir kolu olan Kırıkkale-Erbaa Fay Zonu arasındaki kuzeybatı-güneydoğu yönlü sıkışmanın sonucu neotektonik bir yapı olarak geliştiği savunulmaktadır (Seyitoğlu vd. 1997, 2000, 2004, 2006). Gerek bu yeni neotektonik yapının belirlenmesi gerekse iç Anadolu’da varlığı daha önce bilinen ancak arazi gözlemleri ve yakın dönemdeki depremlerle (örneğin Çemen vd. 1999, Taymaz & Tan 2001, Gökten vd. 2002, Emre vd. 2003) çalışma mekanizmalarının farklı olduğu ortaya çıkan ana yapıların varlığı, kuzeybatı iç Anadoludaki neotektonik çerçevenin yeni bulgular ışığında değerlendirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Önerilen bu proje ile kuzeybatı iç Anadolu’daki ana yapıların (Eskişehir Fay Zonu, Eldivan-Elmadağ tektonik kaması, Kırıkkale-Erbaa Fay Zonu, ve Kırşehir, Tuzgölü Fay zonlarının) Ankara çevresinde birbirleri ile nasıl etkileşime girdikleri jeolojik ve sismolojik yontemlerle araştırılacaktır. Projenin özgün değeri, kuzeybatı iç Anadolu için yeni bir neotektonik model ortaya koyma potansiyelinin olması ve ayrıca bölgenin güncel depremselliğinin kurulacak olan yerel ölçekli bir deprem istasyon ağı ile gözlenmesi ve araştırılmasıdır.
Çalışmada öncelikle uydu görüntülerinden yararlanarak seçilmiş anahtar lokasyonlarda ayrıntılı arazi gözlemleri ile aktif faylar haritalanacak ve yapısal unsurlar ölçülecektir. Bunun yanısıra bölgedeki mikrodeprem (M≤4) etkinliğinin gözlenerek bunlara ait odak mekanizması çözümlerinin elde edilebilmesi ve bu verilerin desteği ile tektonik ve sismojenik rejimin ortaya çıkarılması için bölgede sismometre ağı kurulacaktır. Projenin süresi üç yıldır (2007-2010).
|
|
|
